ขนานที่ ๑ท่านให้เอา บอระเพ็ด ๑ คืบ (คืบของคนไข้) นำมาล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียด ผสมกับ น้ำปัสสาวะ (ที่ไม่มีเชื้อโรค) คั้นเอาเฉพาะน้ำยา ใช้รับประทานประมาณ ๑ ถ้วยชา มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ

พระครูเมธีสาครเขต วัดตึกมหาชยาราม สมุทรสาคร

ขนานที่ ๒ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ ลูกกะดอม ๑ ฝักราชพฤกษ์ ๑ แฝกหอม ๑ ชะลูดหอม ๑ รากมะปราง ๑ รากมะนาว ๑ หัวแห้วหมู ๑ รากชะพลู ๑ บอระเพ็ด ๑ รากท้าวยายม่อม ๑ เถาตำลึง ๑ รากต้นแก้ว ๑ ตัวยาทั้ง ๑๔ อย่างนี้เอาอย่างละเท่าๆกัน นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหารเช้า-กลางวัน-เย็น วันละ ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ

พระครูภัทรโกวิท วัดนาประดู่ ปัตตานี

ขนานที่ ๓ท่านให้เอา จันทน์แดง ๑ จันทน์ขาว ๑ รากท้าวยายม่อม ๑ รากลิ้นจี่ ๑ รากมะเดื่อชุมพร ๑ ตัวยาทั้ง ๕ อย่างนี้เอาหนักอย่างละ ๓ บาทเท่ากัน ตะไคร้ ๓ ต้น (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหาร ๓ เวลา มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ

คุณโนรี (หมอชาวบ้าน)

ขนานที่ ๔ท่านให้เอา ต้นหญ้าลูกใต้ใบทั้งห้า (เอาทั้งต้นตลอดถึงราก) ๑ กำมือ (ใหญ่ๆ) นำมาล้างน้ำให้สะอาด บริกรรมเศกด้วย “นะโม พุทธายะ นะมะพะทะ จะภะกะสะ” ๓ จบ ใส่หม้อดินต้มกับน้ำ ๓ ส่วน ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๑ ส่วน ใช้น้ำยารับประทานขณะน้ำยายังอุ่นๆ เมื่อรับประทานยาแล้ว พึงนอนคลุมโปง เพื่อช่วยอบให้เหงื่อออกมากๆ รับประทานวันละ ๔ ครั้ง ๓ ชั่วโมงต่อ ๑ ครั้ง มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อนจัด ให้หายไปได้ผลดีอย่างชะงัดนักแล ใช้รักษได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ฯ

คุณวัฒนา ราชบุรี

ขนานที่ ๕ท่านให้เอา เถาวัลย์เขียว หนัก ๑ บาท รากคนทา หนัก ๑ บาท ท้าวยายม่อม หนัก ๑ บาท มะเดื่อชุมพร หนัก ๑ บาท หัวคล้า หนัก ๑ บาท ยาดำ หนัก ๒ บาท ดีเกลือ หนัก ๔ บาท ฝักคูน ๓ ฝัก ใบมะกา ๑ กำมือ ก้านสะเดา ๓๓ ก้าน ตัวยาทั้ง ๑๐ อย่างนี้ นำมาใส่หม้อดินต้มกับน้ำพอสมควร ใช้น้ำยารับประทานครั้งละ ๑ ถ้วยชา เวลาก่อนอาหารเช้า-เย็น มีสรรพคุณแก้ไข้ปวดหัวตัวร้อน ได้ผลดีอย่างชะงัดนักแลฯ

พระครูพินิตธรรมคุณ อ.พนัสนิคม ชลบุรี
บทความก่อนหน้านี้ยารักษาโรคหูด
บทความถัดไปยาแก้ไข้ป่า